GST 2.0 – २२ सप्टेंबरपासून भारतात GST मध्ये मोठे बदल! फक्त ५% आणि १८% दरात सामान आणि सेवा; जाणून घ्या कोणत्या वस्तूंसाठी किती कर लागणार आणि कसे मिळेल थेट फायदा.
भारतामध्ये GST प्रणालीला २०१७ पासूनचा सर्वात मोठा सुधारणा लागू होत आहे. २२ सप्टेंबर २०२५ पासून देशात सोप्या दोन-स्लॅब GST प्रणालीचा प्रारंभ होणार आहे. यामध्ये बहुतेक वस्तू आणि सेवांवर फक्त ५% आणि १८% दरात कर लागणार आहे, तर अत्याधुनिक आणि विलासी वस्तूंवर ४०% विशेष दर ठेवला गेला आहे.
सध्या भारतात ५%, १२%, १८%, २८% या चार स्लॅबमध्ये GST आकारला जातो, ज्यामुळे अनेकदा ग्राहक आणि व्यावसायिक यामध्ये गोंधळात पडत होते. GST 2.0 च्या आधारे ही गोंधळ निर्मूलन करण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे.
GST 2.0 – नवीन GST स्लॅब्स काय आहेत?
- ५%: रोजच्या वापरातील आणि गरजेच्या वस्तू जसे की अन्नधान्य, औषधे, दैनंदिन सामान यावर लागणार आहे.
- १८%: बहुतेक सामान्य वस्तू आणि सेवा जसे की निर्माण उद्योगातील उत्पादने, वाहतूक सेवा, आणि इतर सर्वसाधारण सेवा.
- ४०%: विलासी आणि “सिन” वस्तूंवर (जसे की तंबाखू, पान मसाला, गॅसयुक्त ड्रिंक्स, प्रीमियम वाहनं) विशेष कर दर.
या नवीन स्ट्रक्चरमुळे ग्राहकांना कराविषयी स्पष्टता मिळेल, आणि inflation च्या तुलनेत किंमतीवर थोडी स्थिरता राहण्यास मदत होईल.
GST changes India कुठल्या वस्तूंना होणार फायदा?
नवीन GST संरचनेनुसार, रोजच्या गरजेच्या वस्तूंना कमी दरात कर आकारला जाणार आहे, ज्यामुळे मध्यमवर्गीय कुटुंबांना थेट फायदा होईल. विशेषतः ५% स्लॅबमध्ये अन्नधान्य, औषधे आणि दैनिक वापरातील वस्तू येणार आहेत, ज्यामुळे घरगुती बजेटवर सकारात्मक परिणाम होईल.
याचबरोबर, १२% स्लॅब हटवल्यामुळे काही मध्यम-कीमताच्या उत्पादनांच्या किमतीत घट होऊ शकते, ज्यामुळे मध्यमवर्गीय ग्राहकांसाठी मोठी बचत होईल.
कधीपासून लागू होणार आहे?
केंद्र सरकारने गुरुवारी, १८ सप्टेंबर २०२५ रोजी सेंट्रल GST (CGST) दरातील सुधारणा जाहीर केली आहे. यानंतर प्रत्येक राज्य आपापल्या स्टेट GST (SGST) संदर्भातील नोटिफिकेशन्स जाहीर करेल. ही सुधारित GST प्रणाली सोमवारपासून (२२ सप्टेंबर २०२५) लागू होणार आहे.
GST 2.0 चे उद्दिष्ट
GST 2.0 चे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे देशातील अप्रत्यक्ष कर व्यवस्थेला सोपं आणि समजायला सोपं बनवणे. हे मुख्यत्वे:
- कर स्लॅब्स कमी करणे
- वर्गीकरणावरून होणाऱ्या गोंधळाचा नायनाट करणे
- ग्राहकांना स्पष्टता आणि निष्पक्षता देणे
- महागाईपासून थोडीशी संरक्षण
सरकारच्या अंदाजानुसार, नवीन GST सुधारणा खर्च वाढवून लोकांच्या खिशात जास्त पैसे ठेवेल आणि देशातील अर्थव्यवस्थेला चालना देईल.
हेही वाचा
निष्कर्ष
२२ सप्टेंबरपासून सुरु होणारी GST 2.0 ही ग्राहकांसाठी सोपी, स्पष्ट आणि फायद्याची प्रणाली आहे. Essentials आणि दैनिक वापरातील वस्तू कमी दरात मिळणार आहेत, तर विलासी वस्तूंवर जास्त कर लागणार आहे. त्यामुळे प्रत्येक ग्राहकाला आता आपल्या खरेदीवर अधिक नियंत्रण आणि बचत करता येईल.
